اصالت کالا
اصل
ضمانت
دارد
محل نصب
بعد از مبدل کاتالیست روی لوله اگزوز بسته میشود
وظیفه
نظارت بر عملکرد و سلامت کاتالیزور است.
سنسور اکسیژن عقب (Downstream Oxygen Sensor) در خودروهای جیلی (مانند امگرند ۷، GC6، شاسیبلند X7 و …)، یکی از سنسورهای کلیدی سیستم مدیریت موتور (EMS) و سیستم کنترل آلایندگی است.
بسیاری از رانندگان این قطعه را با سنسور اکسیژن جلو اشتباه میگیرند، در حالی که وظیفه و محل قرارگیری آنها کاملاً با هم متفاوت است.
۱. محل قرارگیری و تفاوت با سنسور جلو
- سنسور اکسیژن جلو (بالا دست / Upstream): روی منیفولد اگزوز و قبل از کاتالیزور نصب میشود؛ وظیفه آن تنظیم نسبت سوخت به هوا (Fuel Trim) است.
- سنسور اکسیژن عقب (پایین دست / Downstream): بعد از مبدل کاتالیست (Catalytic Converter) روی لوله اگزوز بسته میشود. وظیفه اصلی آن نظارت بر عملکرد و سلامت کاتالیزور است.
۲. وظایف اصلی سنسور اکسیژن عقب جیلی
۱. پایش راندمان کاتالیزور: این سنسور میزان اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی از کاتالیزور را میسنجد. ECU با مقایسه دادههای سنسور جلو و سنسور عقب متوجه میشود که آیا کاتالیزور گازهای سمی را به درستی تصفیه میکند یا خیر.
۲. تنظیم ثانویه سوخت (Fine-Tuning): در برخی مدلهای جیلی، دادههای سنسور عقب به عنوان مکمل سنسور جلو برای تصحیح بلندمدت سوخت (Long Term Fuel Trim) استفاده میشود.
۳. کاهش آلایندگی و قبولی در معاینه فنی: خرابی این سنسور فوراً باعث رد شدن خودرو در تست آلایندگی معاینه فنی میشود.
۳. علائم خرابی سنسور اکسیژن عقب
- روشن شدن چراغ چک موتور (Check Engine): بارزترین علامت خرابی سنسور عقب، روشن شدن چراغ چک است.
- کدهای خطای رایج دیاگ:
- P0420: کاهش راندمان کاتالیزور (گاهی خود سنسور خراب است و به اشتباه خطای کاتالیزور میدهد).
- P0136 تا P0141: خطاهای مربوط به مدار سنسور اکسیژن عقب، افت ولتاژ یا خرابی گرمکن (Heater) سنسور.
- افزایش نامحسوس مصرف سوخت و بوی بد اگزوز: در صورت اختلال در عملکرد، مصرف سوخت خودرو مقداری افزایش مییابد.
- رد شدن در معاینه فنی: به دلیل بالا رفتن سطح گازهای آلاینده خروجی.
۴. ساختار و مشخصات فنی (۴ سیم)
- نوع سنسور: سنسورهای اکسیژن جیلی عموماً از نوع زیرکونیومی (Zirconia) مجهز به گرمکن داخلی (Heated O2 Sensor) هستند تا در بدو استارت خودرو سریع به دمای کاری (حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجه سانتیگراد) برسند.
- سوکت و سیمکشی: اکثر مدلهای جیلی از نوع ۴ فیش (۴ سیم) هستند:
- ۲ سیم مربوط به هیتر (گرمکن)
- ۱ سیم سیگنال ولتاژ به ECU
- ۱ سیم منفی (Ground)
- طول کابل و سوکت: طول سیم و خار سوکت سنسور عقب با سنسور جلو معمولاً متفاوت است (سیم سنسور عقب معمولاً بلندتر است تا به زیر اتاق برسد). بنابراین سنسور جلو و عقب قابل جابهجایی مستقیم نیستند مگر اینکه کد فنی یکسان داشته باشند.
