اصالت کالا
اصل
ضمانت
دارد
وظیفه
جذب و پخش نیروی تصادف و پشتیبانی ساختاری و فرمدهی به پوسته سپر
جنس بدنه
فولاد فشرده با کشش بالا همچنین آلیاژ آلومینیوم تقویتشده
دیاق سپر عقب (Rear Bumper Reinforcement Beam / Impact Beam) در خودروهای جک (JAC) یکی از اصلیترین و حیاتیترین قطعات اسکلت ایمنی و بدنه بخش عقب خودرو است. این قطعه که با نامهای «تیرک سپر» یا «رام سپر» نیز شناخته میشود، درست در زیر پوسته پلاستیکی سپر عقب قرار میگیرد و به شاسی اصلی متصل است.
در ادامه، توضیحات کامل پیرامون وظایف، جنس و ساختار، تفاوت مدلها، علائم آسیبدیدگی و نکات فنی این قطعه در خودروهای جک آمده است:
۱. وظیفه دیاق سپر عقب چیست؟
بسیاری تصور میکنند وظیفه اصلی جذب ضربه بر عهده پوسته سپر است؛ در حالی که پوسته پلاستیکی تنها نقش آیرودینامیکی و زیبایی دارد و وظایف اصلی فنی دیاق عبارتاند از:
- جذب و پخش نیروی تصادف (Crash Impact Absorption):در تصادفات از پشت، دیاق اولین سد دفاعی فلزی یا کامپوزیتی است. این قطعه با تغییر شکل کنترلشده، انرژی ناشی از ضربه را به دو سر شاسی منتقل و مستهلک میکند تا ضربه مستقیماً به اتاق خودرو، کف صندوق، سینی عقب و سرنشینان وارد نشود.
- پشتیبانی ساختاری و فرمدهی به پوسته سپر:پوسته پلاستیکی سپر عقب روی دیاق سوار میشود. دیاق مانع از لرزش سپر در سرعتهای بالا و جلوگیری از دفرمه شدن یا افتادگی سپر در گذر زمان میشود.
- محل استقرار ضربهگیرها و براکتهای نگهدارنده:فومهای جاذب ضربه، پایههای نگهدارنده سنسورهای دندهعقب و خارهای اصلی سپر معمولاً با دیاق درگیر هستند.
۲. جنس و متریال ساخت دیاق در خودروهای جک
بسته به مدل و سال تولید خودرو، دیاقهای عقب جک از متریالهای زیر تولید میشوند:
- فولاد فشرده با کشش بالا (High-Strength Steel): متداولترین نوع در مدلهایی نظیر JAC J5 و JAC S5؛ دارای مقاومت پیچشی و کششی بسیار بالا در برابر برخوردهای سنگین با پوشش رنگ الکترواستاتیک (ضد زنگ و ضد خوردگی).
- آلیاژ آلومینیوم تقویتشده (در برخی مدلهای وارداتی یا فیسلیفت): برای کاهش وزن کلی خودرو و بهینهسازی مصرف سوخت، با حفظ استحکام ضربهای.
- فایبرگلاس فشرده یا پلاستیک مهندسی (کامپوزیت SMC): در برخی بخشها به عنوان مکمل یا در مدلهای سبکتر؛ مزیت آن سبکی کامل و عدم زنگزدگی است، هرچند شکنندگی بیشتری در برابر ضربات شدید دارد.
۳. بررسی دیاق عقب در مدلهای متداول جک در ایران
- جک S5 (شاسیبلند): به دلیل ارتفاع بیشتر خودرو، دیاق عقب S5 ضخیمتر و عریضتر طراحی شده و مستقیماً روی سرشاسیهای تقویتشده بسته میشود. محافظت از زاپاسبند و سینی زیر صندوق عقب در این مدل وابستگی بالایی به سلامت دیاق دارد.
- جک J4 (سدان اقتصادی): دارای طراحی بهینهشده برای جذب ضربات ترافیکی شهری؛ معمولاً بهصورت تیرک فولادی با شاخکهای پیچشونده به شاسی ساخته میشود تا در صورت ضربات سبک، با تعویض شاخکها یا دیاق، شاسی آسیبی نبیند.
- جک J5: تیرک فلزی عریض با بستهای متصل به کف اتاق؛ این قطعه نقش مهمی در مهار کردن ضربات وارد به چراغهای عقب و لبه درب صندوق ایفا میکند.
- جک S3: ساختار دیاق هماهنگ با دیفیوزر عقب و سنسورها؛ طراحی کمانی شکل برای انتقال ضربه به گوشههای مقاوم اتاق.
۴. علائم آسیبدیدگی و ضرورت تعویض دیاق
- شکستگی، خمیدگی یا تاب برداشتن تیرک: حتی اگر پوسته پلاستیکی سپر پس از ضربه به حالت اولیه بازگردد، ممکن است دیاق زیر آن تاب برداشته باشد.
- افتادگی، لق زدن یا فاصله افتادن (درز غیرعادی) بین سپر و چراغها/گلگیرها: نشاندهنده شکستن پایهها یا دفرمه شدن دیاق است.
- عدم تنظیم صحیح سنسورها یا دیفیوزر: جابهجایی زاویه دیاق باعث خطای سنسورهای پارک عقب میشود.
- پوسیدگی و زنگزدگی شدید: در مناطق مرطوب، در صورت خراشیدگی پوشش رنگ، فلز ضعیف شده و کارایی ایمنی خود را از دست میدهد.
